Đau tai, ngứa tai hoặc chảy dịch tai đôi khi được cho là do ráy tai hoặc những kích ứng thông thường. Tuy nhiên, đây cũng có thể là những biểu hiện của viêm tai ngoài – một bệnh lý Tai Mũi Họng thường gặp, đặc biệt ở người thường xuyên bơi lội, để nước vào tai hoặc có thói quen ngoáy tai.

Phần lớn trường hợp viêm tai ngoài có thể cải thiện tốt khi được phát hiện và điều trị phù hợp. Ngược lại, tự ngoáy tai, lấy ráy tai hoặc sử dụng thuốc nhỏ tai không đúng cách có thể làm tổn thương ống tai và khiến tình trạng viêm kéo dài.

Viêm tai ngoài là gì?

Viêm tai ngoài là tình trạng viêm ở ống tai ngoài, khu vực kéo dài từ cửa ống tai đến màng nhĩ.

Tình trạng này thường liên quan đến nhiễm khuẩn, nhưng cũng có thể liên quan đến nấm, các bệnh lý da hoặc tổn thương lớp da bảo vệ của ống tai.

Khi lớp da này bị tổn thương hoặc môi trường trong ống tai trở nên ẩm kéo dài, các tác nhân gây bệnh có điều kiện phát triển và gây viêm.

Nguyên nhân viêm tai ngoài thường gặp

Có nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ viêm ống tai ngoài, trong đó thường gặp là:

• Nước đọng trong tai sau khi bơi hoặc tắm

Nước lưu lại trong ống tai tạo môi trường ẩm, thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Vì vậy, viêm tai ngoài thường được nhắc đến với tên gọi “tai người bơi” (swimmer’s ear).

Tình trạng này có thể gặp nhiều hơn vào mùa hè, khi nhu cầu bơi lội và tắm biển tăng cao.

• Ngoáy tai hoặc lấy ráy tai không đúng cách

Sử dụng tăm bông, dụng cụ lấy ráy tai hoặc vật cứng đưa sâu vào tai có thể gây trầy xước da ống tai.

Ngoài ra, ngoáy tai quá thường xuyên còn có thể làm mất lớp ráy tai có vai trò bảo vệ tự nhiên của ống tai.

• Tổn thương da ống tai

Gãi tai, sử dụng tai nghe hoặc các thiết bị đặt trong tai trong thời gian dài có thể gây kích ứng hoặc tạo những tổn thương nhỏ trên da, từ đó làm tăng nguy cơ viêm.

• Một số bệnh lý về da

Người mắc viêm da cơ địa, chàm hoặc vảy nến ở vùng tai có thể dễ xuất hiện tình trạng kích ứng và viêm ống tai ngoài hơn.

• Môi trường nóng ẩm

Độ ẩm cao khiến ống tai dễ duy trì trạng thái ẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho một số vi khuẩn và nấm phát triển.

Dấu hiệu viêm tai ngoài

Triệu chứng có thể khác nhau tùy nguyên nhân và mức độ viêm. Một số dấu hiệu viêm tai ngoài thường gặp gồm:

• Đau tai, có thể đau tăng khi kéo vành tai hoặc ấn vào nắp tai.
• Ngứa trong ống tai.
• Cảm giác đầy hoặc bít tai.
• Nghe kém tạm thời nếu ống tai sưng hoặc có nhiều dịch.
• Tai chảy dịch, đôi khi dịch có mùi.
• Da ống tai sưng, đỏ và gây khó chịu.

Trong một số trường hợp, tình trạng viêm tiến triển có thể khiến người bệnh đau nhiều hơn, ống tai sưng đáng kể hoặc xuất hiện sốt.

Bị viêm tai ngoài có nên tự nhỏ thuốc?

Không nên tự ý sử dụng thuốc nhỏ tai khi chưa xác định được nguyên nhân và tình trạng màng nhĩ.

Khi xuất hiện đau tai, ngứa tai hoặc chảy dịch, nhiều người có thói quen tự mua thuốc nhỏ tai hoặc áp dụng các phương pháp truyền miệng. Điều này có thể không phù hợp với nguyên nhân gây bệnh.

Đặc biệt, một số loại thuốc nhỏ tai có thể không thích hợp nếu màng nhĩ bị thủng hoặc có tổn thương khác.

Vì vậy, người bệnh không nên:

• Tiếp tục ngoáy tai hoặc tự lấy ráy tai khi tai đang đau.
• Tự mua và sử dụng thuốc nhỏ tai khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
• Nhỏ các loại dầu, nước lá hoặc dung dịch không rõ thành phần vào tai.
• Đưa tăm bông hoặc vật cứng sâu vào trong ống tai.

Viêm tai ngoài điều trị như thế nào?

Việc điều trị viêm tai ngoài phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ viêm và tình trạng của ống tai, màng nhĩ.

Khi thăm khám, bác sĩ Tai Mũi Họng có thể kiểm tra ống tai và màng nhĩ để xác định mức độ tổn thương. Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp xử trí và thuốc phù hợp.

Người bệnh nên sử dụng thuốc đúng hướng dẫn, giữ tai khô và tránh tiếp tục gây tổn thương cho ống tai trong thời gian điều trị.

Không nên tự sử dụng kháng sinh hoặc thuốc nhỏ tai theo đơn thuốc cũ hay kinh nghiệm của người khác.

Khi nào viêm tai ngoài cần đi khám?

Người bệnh nên chủ động khám chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu xuất hiện một trong những tình trạng sau:

• Đau tai nhiều hoặc đau kéo dài.
• Tai chảy dịch, đặc biệt khi dịch có mùi.
• Cảm giác ù tai hoặc nghe kém.
• Ống tai sưng, đau nhiều khi chạm vào tai.
• Triệu chứng không cải thiện hoặc có xu hướng nặng hơn.
• Sốt hoặc sưng đỏ lan ra vùng xung quanh tai.

Người mắc đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hoặc đang có bệnh lý nền cần thận trọng hơn khi xuất hiện đau tai, chảy dịch tai và nên được bác sĩ đánh giá sớm.

Làm gì để hạn chế nguy cơ viêm tai ngoài?

Một số thói quen đơn giản có thể giúp bảo vệ ống tai:

• Hạn chế để nước đọng lâu trong tai sau khi bơi hoặc tắm.
• Lau khô nhẹ nhàng vùng tai ngoài sau khi tiếp xúc với nước.
• Không đưa tăm bông hoặc các vật dụng khác sâu vào ống tai.
• Không tự lấy ráy tai quá thường xuyên.
• Hạn chế gãi tai khi bị ngứa.
• Vệ sinh tai nghe và các thiết bị tiếp xúc với tai thường xuyên.
• Khi có bệnh lý da vùng tai, nên điều trị và theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ.

Viêm tai ngoài là bệnh lý khá thường gặp nhưng không nên chủ quan, đặc biệt khi xuất hiện đồng thời các triệu chứng đau tai, ngứa tai, chảy dịch hoặc nghe kém.

Thay vì tự ngoáy tai hoặc sử dụng thuốc nhỏ tai, người bệnh nên được kiểm tra để xác định chính xác nguyên nhân và tình trạng của ống tai, màng nhĩ.

Nếu bạn đang gặp tình trạng đau tai, ngứa tai, chảy dịch tai hoặc cảm giác bít tai kéo dài, có thể chủ động đến khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được bác sĩ kiểm tra và tư vấn hướng xử trí phù hợp.

Phòng khám Tai Mũi Họng PGS Trần Anh
Hotline đặt lịch: 038 330 9896