Rửa mũi cho trẻ sai cách có thể làm tăng nguy cơ viêm tai giữa
Rửa mũi cho trẻ là một thói quen rất phổ biến khi bé bị nghẹt mũi, sổ mũi. Nhiều ba mẹ thường áp dụng các cách như:
- Xịt nước muối sinh lý
- Hút mũi
- Bơm rửa bằng dụng cụ tại nhà
Đây đều là những biện pháp có thể hỗ trợ làm sạch dịch nhầy, giúp trẻ dễ thở hơn. Tuy nhiên, nếu thực hiện sai cách, việc rửa mũi lại có thể khiến tình trạng nghẹt mũi kéo dài, thậm chí làm tăng nguy cơ viêm tai giữa ở trẻ nhỏ.
Vì sao rửa mũi sai cách có thể khiến trẻ bị viêm tai giữa?
Trên thực tế, nhiều trường hợp trẻ nghẹt mũi kéo dài, sau một thời gian rửa mũi không đúng lại xuất hiện thêm các dấu hiệu như:
- Sốt
- Quấy khóc nhiều
- Hay dụi tai, kêu đau tai
- Nghe kém hơn bình thường
Khi thăm khám, nhiều bé được bác sĩ chẩn đoán viêm tai giữa.
Nguyên nhân là do ở trẻ nhỏ, vòi nhĩ (ống nối giữa mũi họng và tai giữa) ngắn và rộng hơn người lớn. Nếu rửa mũi sai tư thế hoặc tạo áp lực quá mạnh, dịch mũi có thể bị đẩy ngược lên tai giữa. Khi dịch ứ đọng, vi khuẩn phát triển nhanh và gây viêm.
4 sai lầm ba mẹ rất hay mắc khi rửa mũi cho con

1. Hút mũi quá nhiều – quá mạnh
Nhiều ba mẹ nghĩ hút mũi càng nhiều thì mũi càng sạch. Tuy nhiên, dịch nhầy trong mũi có vai trò quan trọng:
- Giữ ẩm niêm mạc
- Bảo vệ đường hô hấp
- Chứa kháng thể chống virus và vi khuẩn
Nếu hút mũi liên tục hoặc hút mạnh, niêm mạc mũi của trẻ dễ bị tổn thương, dẫn đến kích ứng, phù nề và nghẹt mũi nặng hơn.
2. Để bé nằm ngửa khi rửa mũi
Đây là sai lầm rất thường gặp vì ba mẹ nghĩ nằm ngửa sẽ dễ thao tác.
Tuy nhiên, tư thế này có thể khiến:
- Nước muối và dịch mũi chảy ngược vào họng
- Tăng nguy cơ sặc, ho sặc sụa
- Đặc biệt dễ đẩy dịch lên tai qua vòi nhĩ
Nếu lặp lại nhiều lần, trẻ sẽ có nguy cơ cao bị viêm tai giữa.
3. Bơm rửa bằng xi lanh tạo áp lực quá mạnh
Một số ba mẹ sử dụng xi lanh bơm mạnh để “đẩy hết dịch ra ngoài”.
Nhưng áp lực mạnh có thể khiến dịch bị ép:
- Tràn sang bên mũi đối diện
- Hoặc đi ngược lên tai
Đây là một trong những nguyên nhân khiến trẻ đang nghẹt mũi lại xuất hiện thêm triệu chứng đau tai, sốt, quấy khóc.
4. Lạm dụng nước muối sinh lý hoặc dung dịch rửa mũi
Nước muối sinh lý tương đối an toàn, nhưng không có nghĩa là dùng càng nhiều càng tốt.
Nếu xịt hoặc rửa quá nhiều lần trong ngày, niêm mạc mũi có thể bị:
- Khô rát
- Kích ứng
- Phù nề và nhạy cảm hơn
Đặc biệt, việc sử dụng dung dịch không rõ nguồn gốc hoặc sai nồng độ có thể làm tăng nguy cơ kích ứng và viêm nhiễm.
Vệ sinh mũi cho trẻ như thế nào mới an toàn?
Ba mẹ nên vệ sinh mũi cho trẻ nhẹ nhàng, đúng cách và đúng tần suất. Trong đa số trường hợp, có thể thực hiện theo các bước cơ bản:
- Nhỏ hoặc xịt nước muối đúng lượng
- Chờ dịch loãng ra
- Lau sạch hoặc hút nhẹ (nếu cần)
Ngoài ra, ba mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng khi bé có các biểu hiện:
- Nghẹt mũi kéo dài nhiều ngày
- Viêm mũi tái đi tái lại
- Ho đêm, ngủ ngáy
- Có tiền sử viêm tai giữa
Rửa mũi đúng cách sẽ giúp trẻ dễ chịu hơn. Tuy nhiên, nếu làm sai, bệnh có thể “đi từ mũi lên tai” mà ba mẹ không ngờ tới.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?
Ba mẹ nên đưa trẻ đi khám càng sớm càng tốt nếu có các dấu hiệu sau:
- Quấy khóc nhiều, hay dụi tai
- Sốt
- Kêu đau tai hoặc nghe kém
- Chảy dịch tai
- Nghẹt mũi kéo dài không cải thiện
Viêm tai giữa nếu điều trị muộn có thể ảnh hưởng đến thính lực và dễ tái phát nhiều lần.
Chăm sóc mũi cho trẻ đúng cách sẽ giúp phòng ngừa nhiều biến chứng không đáng có. Nếu ba mẹ chưa chắc về cách rửa mũi tại nhà hoặc trẻ có triệu chứng kéo dài, hãy đưa bé đến khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được hướng dẫn và điều trị kịp thời.






