Viêm phổi là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới có thể gặp ở trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ. Bệnh có thể khởi đầu với những triệu chứng khá giống cảm lạnh hoặc các bệnh nhiễm trùng hô hấp thông thường như ho, sốt, mệt mỏi. Tuy nhiên, khi trẻ xuất hiện thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực hoặc tím tái, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý.

Nhận biết sớm dấu hiệu viêm phổi ở trẻ và đưa trẻ đi khám đúng thời điểm giúp bác sĩ đánh giá tình trạng, xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.

Viêm phổi ở trẻ là gì?

Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng tại phổi, có thể do nhiều tác nhân khác nhau như virus, vi khuẩn hoặc một số tác nhân khác.

Trẻ nhỏ là nhóm cần được theo dõi sát bởi hệ miễn dịch và hệ hô hấp vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Một số trường hợp có thể diễn biến nặng, ảnh hưởng đến khả năng trao đổi oxy của phổi.

Những dấu hiệu viêm phổi ở trẻ cần lưu ý

Biểu hiện của viêm phổi có thể khác nhau tùy độ tuổi, nguyên nhân và mức độ bệnh. Cha mẹ nên chú ý khi trẻ xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Ho nhiều hoặc ho tăng dần.
• Sốt, đặc biệt khi sốt kéo dài hoặc trẻ mệt nhiều.
• Thở nhanh hơn bình thường.
• Khó thở, rút lõm lồng ngực.
• Cánh mũi phập phồng khi thở.
• Trẻ mệt, quấy khóc bất thường hoặc li bì.
• Bú kém, bỏ bú, ăn uống kém.
• Môi hoặc đầu chi tím tái.

Trong đó, thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực, tím tái hoặc thay đổi ý thức là những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.

Vì sao viêm phổi ở trẻ dễ bị nhầm với cảm cúm?

Ở giai đoạn đầu, trẻ bị viêm phổi có thể chỉ xuất hiện ho, sốt, sổ mũi, mệt mỏi hoặc ăn uống kém. Đây cũng là những triệu chứng thường gặp trong nhiều bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.

Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài để tự xác định trẻ bị cảm cúm hay viêm phổi.

Khi triệu chứng kéo dài, nặng dần hoặc trẻ bắt đầu xuất hiện bất thường về nhịp thở, việc thăm khám sớm là cần thiết.

Viêm phổi ở trẻ có nguy hiểm không?

Phần lớn trẻ có thể hồi phục tốt khi bệnh được phát hiện và điều trị phù hợp. Tuy nhiên, một số trường hợp viêm phổi nặng có thể gây ra các biến chứng như:

• Thiếu oxy.
• Suy hô hấp.
• Tràn dịch màng phổi hoặc các biến chứng tại phổi.
• Nhiễm trùng nặng, nhiễm trùng huyết.

Nguy cơ diễn biến nặng có thể cao hơn ở trẻ nhỏ, trẻ sinh non, trẻ có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi trẻ ho, sốt kéo dài, mệt nhiều, ăn bú kém hoặc có dấu hiệu hô hấp bất thường.

Đặc biệt, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện:

• Khó thở hoặc thở gắng sức.
• Rút lõm lồng ngực rõ.
• Môi, mặt hoặc đầu chi tím tái.
• Trẻ li bì, khó đánh thức.
• Bỏ bú hoặc không thể uống được.
• Tình trạng toàn thân xấu đi nhanh chóng.

Bác sĩ sẽ dựa trên triệu chứng, thăm khám lâm sàng và chỉ định các phương pháp kiểm tra cần thiết để đánh giá tình trạng của trẻ.

Cha mẹ cần làm gì để phòng bệnh hô hấp cho trẻ?

Để giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, cha mẹ nên:

• Giữ ấm phù hợp cho trẻ khi thời tiết lạnh.
• Vệ sinh mũi họng và rửa tay thường xuyên.
• Hạn chế để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi và môi trường ô nhiễm.
• Hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh đường hô hấp.
• Đảm bảo dinh dưỡng phù hợp và cho trẻ bú mẹ nếu còn trong độ tuổi bú.
• Tiêm chủng đầy đủ theo lịch và khuyến cáo của cơ quan y tế.

Không nên tự ý dùng kháng sinh khi trẻ ho, sốt

Không phải trường hợp ho, sốt hay viêm đường hô hấp nào ở trẻ cũng cần sử dụng kháng sinh. Nhiều bệnh nhiễm trùng hô hấp ở trẻ có nguyên nhân do virus và kháng sinh không có tác dụng điều trị virus.

Việc tự ý mua kháng sinh, sử dụng sai thuốc, sai liều hoặc không đúng thời gian có thể làm tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn và tình trạng kháng kháng sinh.

Do đó, khi trẻ có triệu chứng nghi ngờ viêm phổi hoặc bệnh hô hấp diễn biến bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám và sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.

Chủ động nhận biết sớm dấu hiệu bất thường ở trẻ

Ho và sốt là những triệu chứng phổ biến ở trẻ, nhưng cha mẹ không nên chủ quan khi trẻ có thêm biểu hiện thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực, ăn bú kém hoặc tím tái.

Theo dõi sát tình trạng của trẻ và thăm khám kịp thời khi có dấu hiệu bất thường giúp trẻ được đánh giá và xử trí phù hợp, hạn chế nguy cơ bệnh diễn biến nặng.

Phòng khám Tai Mũi Họng PGS Trần Anh đồng hành cùng cha mẹ trong việc thăm khám và chăm sóc các vấn đề Tai Mũi Họng, đường hô hấp trên ở trẻ. Với những trường hợp nghi ngờ viêm phổi hoặc có dấu hiệu khó thở, trẻ cần được đánh giá tại cơ sở y tế có chuyên khoa phù hợp.

Phòng khám Tai Mũi Họng PGS Trần Anh
Hotline đặt lịch: 038 330 9896