Ho, sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng là những triệu chứng rất thường gặp, đặc biệt khi thời tiết thay đổi hoặc vào thời điểm các bệnh đường hô hấp lưu hành. Nhiều người có thói quen nghĩ rằng: “Bị ho, sổ mũi thì uống kháng sinh cho nhanh khỏi.”

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần sử dụng kháng sinh. Việc tự ý dùng thuốc khi chưa xác định nguyên nhân không những không giúp bệnh khỏi nhanh hơn mà còn có thể gây tác dụng không mong muốn và góp phần làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh.

Cảm cúm, sổ mũi thường do virus hay vi khuẩn?

Phần lớn các trường hợp cảm lạnh, cúm và nhiều bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên cấp tính có nguyên nhân do virus.

Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như:

• Ho.
• Sổ mũi hoặc nghẹt mũi.
• Hắt hơi.
• Đau hoặc rát họng.
• Mệt mỏi.
• Có thể sốt tùy từng trường hợp.

Trong khi đó, kháng sinh là thuốc được sử dụng để điều trị các bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn, không có tác dụng tiêu diệt virus.

Do đó, nếu nguyên nhân gây bệnh là virus, việc tự uống kháng sinh không giúp điều trị nguyên nhân và cũng không làm bệnh khỏi nhanh hơn.

Khi nào ho, sổ mũi có thể cần sử dụng kháng sinh?

Kháng sinh có thể được chỉ định khi bác sĩ đánh giá người bệnh mắc hoặc có khả năng mắc bệnh nhiễm khuẩn cần điều trị bằng kháng sinh.

Một số bệnh lý đường Tai Mũi Họng do vi khuẩn có thể cần sử dụng kháng sinh trong những trường hợp phù hợp, chẳng hạn:

• Viêm họng do liên cầu khuẩn.
• Một số trường hợp viêm tai giữa cấp.
• Viêm xoang cấp do vi khuẩn.
• Một số nhiễm khuẩn đường hô hấp khác theo đánh giá của bác sĩ.

Việc có cần dùng kháng sinh hay không không nên chỉ dựa vào một triệu chứng đơn lẻ. Bác sĩ cần xem xét thời gian mắc bệnh, diễn biến triệu chứng, tình trạng toàn thân, kết quả thăm khám và có thể chỉ định thêm xét nghiệm trong một số trường hợp.

Dịch mũi vàng, xanh có phải dấu hiệu cần uống kháng sinh?

Đây là một quan niệm khá phổ biến.

Khi thấy dịch mũi chuyển từ trong sang vàng hoặc xanh, nhiều người cho rằng bệnh đã chuyển sang nhiễm khuẩn và cần uống kháng sinh.

Tuy nhiên, màu sắc của dịch mũi không đủ để khẳng định người bệnh bị nhiễm khuẩn do vi khuẩn. Trong quá trình cơ thể đáp ứng với một nhiễm virus, dịch mũi cũng có thể trở nên đặc và thay đổi màu sắc.

Vì vậy, không nên tự mua kháng sinh chỉ dựa vào việc dịch mũi có màu vàng hoặc xanh.

Vì sao không nên tự ý sử dụng kháng sinh?

Sử dụng kháng sinh khi không cần thiết có thể gây ra các tác dụng không mong muốn như buồn nôn, tiêu chảy, phát ban hoặc phản ứng dị ứng.

Quan trọng hơn, việc sử dụng kháng sinh không hợp lý góp phần làm gia tăng kháng kháng sinh. Khi vi khuẩn trở nên kháng thuốc, những loại kháng sinh từng có hiệu quả có thể không còn đáp ứng tốt khi người bệnh thực sự mắc nhiễm khuẩn cần điều trị.

Do đó, người bệnh không nên tự mua kháng sinh, sử dụng lại đơn thuốc cũ hoặc dùng thuốc của người khác khi có các triệu chứng tương tự.

Bị cảm cúm, sổ mũi nên làm gì?

Với những trường hợp nhiễm virus đường hô hấp thông thường, việc chăm sóc chủ yếu nhằm giảm triệu chứng và giúp cơ thể hồi phục.

Người bệnh nên nghỉ ngơi hợp lý, uống đủ nước, vệ sinh mũi đúng cách và sử dụng thuốc giảm triệu chứng khi phù hợp theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Nếu triệu chứng kéo dài không cải thiện, nặng dần, sốt cao, khó thở, đau nhiều hoặc xuất hiện những dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám thay vì tự điều trị kéo dài tại nhà.

Dùng kháng sinh đúng cách để bảo vệ sức khỏe

Một nguyên tắc đơn giản cần nhớ:

Không phải cứ ho, sổ mũi là cần uống kháng sinh. Kháng sinh không điều trị các bệnh do virus và chỉ nên được sử dụng khi có chỉ định phù hợp.

Tại Phòng khám Tai Mũi Họng PGS Trần Anh, đội ngũ bác sĩ luôn đồng hành trong quá trình thăm khám, xác định nguyên nhân và tư vấn hướng điều trị phù hợp, giúp người bệnh sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hạn chế nguy cơ lạm dụng kháng sinh.

Phòng khám Tai Mũi Họng PGS Trần Anh
Hotline đặt lịch: 038 330 9896