Ngoáy tai bằng tăm bông, que lấy ráy tai hay thậm chí bằng móng tay là thói quen khá phổ biến. Khi cảm thấy ngứa, nhiều người có xu hướng ngoáy tai để dễ chịu ngay lập tức. Tuy nhiên, việc tác động vào ống tai thường xuyên có thể làm tổn thương lớp da mỏng bên trong, khiến cảm giác ngứa kéo dài và làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề ở tai.

Vậy tại sao càng ngoáy tai càng dễ ngứa? Ngoáy tai thường xuyên có gây viêm tai ngoài không?

Ráy tai có phải là chất bẩn cần lấy thường xuyên?

Không. Ráy tai (cerumen) là chất được hình thành tự nhiên trong ống tai ngoài. Ráy tai cùng với các thành phần của da ống tai góp phần tạo hàng rào bảo vệ, giữ bụi và các dị vật nhỏ, đồng thời hỗ trợ duy trì môi trường của ống tai.

Ở phần lớn người khỏe mạnh, ống tai có cơ chế tự làm sạch. Ráy tai và các tế bào da bong thường dịch chuyển dần từ bên trong ra cửa tai nhờ quá trình di chuyển tự nhiên của biểu mô kết hợp với vận động của hàm.

Vì vậy, không phải cứ có ráy tai là cần ngoáy hoặc lấy sạch.

Vì sao ngoáy tai càng nhiều lại càng dễ ngứa?

1. Ngoáy tai có thể làm tổn thương da ống tai

Da ống tai tương đối mỏng và nhạy cảm. Việc đưa tăm bông, que ngoáy tai, móng tay hoặc các vật dụng khác vào sâu có thể gây những vết trầy xước nhỏ mà chúng ta không nhìn thấy.

Khi da bị kích ứng hoặc tổn thương, người bệnh có thể cảm thấy ngứa, rát hoặc khó chịu trong tai. Nếu tiếp tục ngoáy vì ngứa, da lại bị tác động thêm, tạo thành vòng lặp:

Ngứa tai → ngoáy tai → da ống tai bị kích ứng → ngứa nhiều hơn → tiếp tục ngoáy.

2. Làm sạch quá mức có thể khiến ống tai dễ bị kích ứng

Nhiều người có thói quen cố gắng lấy hết ráy tai vì cho rằng tai càng sạch càng tốt. Tuy nhiên, việc loại bỏ ráy tai quá mức và tác động lặp đi lặp lại vào da ống tai có thể làm mất đi một phần hàng rào bảo vệ tự nhiên.

Da ống tai khi bị khô hoặc kích ứng có thể gây cảm giác ngứa và khó chịu.

3. Tăm bông có thể đẩy ráy tai vào sâu hơn

Tăm bông không phải lúc nào cũng đưa được ráy tai ra ngoài. Khi đưa tăm bông sâu vào ống tai, một phần ráy có thể bị đẩy sâu về phía màng nhĩ, lâu dần hình thành nút ráy tai.

Nút ráy tai có thể gây:

• Cảm giác đầy hoặc bít tai
• Ù tai
• Nghe kém
• Đau hoặc khó chịu trong tai
• Một số trường hợp có thể gây ngứa

Đặc biệt, không nên cố lấy nút ráy tai bằng cách đưa dụng cụ sâu vào tai vì có nguy cơ làm tổn thương ống tai hoặc màng nhĩ.

Ngoáy tai thường xuyên có làm tăng nguy cơ viêm tai ngoài?

Có thể.

Những tổn thương nhỏ trên da do ngoáy tai có thể làm suy giảm hàng rào bảo vệ của ống tai. Khi kết hợp với độ ẩm hoặc các yếu tố thuận lợi khác, nguy cơ viêm ống tai ngoài có thể tăng lên.

Người bị viêm tai ngoài có thể xuất hiện các triệu chứng như:

• Ngứa trong tai
• Đau tai, đôi khi đau tăng khi chạm hoặc kéo vành tai
• Cảm giác đầy hoặc bít tai
• Ống tai sưng đỏ
• Chảy dịch tai
• Nghe giảm nếu ống tai bị phù nề hoặc có nhiều dịch, ráy

Không nên tự dùng thuốc nhỏ tai khi chưa xác định nguyên nhân, đặc biệt nếu có tiền sử thủng màng nhĩ, phẫu thuật tai hoặc đang chảy dịch tai.

Ngứa tai không phải lúc nào cũng do ráy tai

Đây là điều nhiều người dễ nhầm lẫn.

Cảm giác ngứa tai có thể liên quan đến nhiều tình trạng khác nhau như kích ứng hoặc viêm da ống tai, viêm tai ngoài, ráy tai tích tụ, dị ứng/viêm da tiếp xúc hoặc một số bệnh lý khác của tai.

Vì vậy, ngứa tai kéo dài không đồng nghĩa với việc tai đang có nhiều ráy và cần ngoáy sạch.

Khi nào ngứa tai cần đi khám Tai Mũi Họng?

Bạn nên đi khám nếu tình trạng ngứa tai kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, đặc biệt khi xuất hiện thêm đau tai, chảy dịch hoặc máu, sưng đỏ, ù tai, nghe kém, cảm giác bít tai hoặc triệu chứng ngày càng nặng.

Bác sĩ có thể kiểm tra ống tai và màng nhĩ để xác định nguyên nhân, từ đó quyết định có cần làm sạch ráy tai hay điều trị tình trạng viêm, kích ứng đi kèm hay không.

Không nên cứ ngứa tai là ngoáy

Tai có cơ chế tự làm sạch tự nhiên và không cần được ngoáy sâu thường xuyên. Nếu thấy ráy ở ngay cửa tai, có thể vệ sinh nhẹ nhàng phần tai ngoài bằng khăn mềm; tránh đưa tăm bông hoặc dụng cụ vào sâu trong ống tai.

Nếu tai thường xuyên ngứa hoặc có cảm giác nhiều ráy, bít tắc, cách an toàn hơn là khám Tai Mũi Họng để xác định nguyên nhân thay vì cố ngoáy hoặc tự lấy ráy tại nhà.

Phòng khám Tai Mũi Họng PGS Trần Anh
Nếu bạn đang gặp tình trạng ngứa tai kéo dài, đau tai, chảy dịch, ù tai hoặc nghe kém, có thể chủ động thăm khám để bác sĩ kiểm tra và tư vấn hướng xử trí phù hợp.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp của bác sĩ.

Phòng khám Tai Mũi Họng PGS Trần Anh
Hotline đặt lịch: 038 330 9896