Ngủ ngáy là tình trạng khá phổ biến và đôi khi chỉ xuất hiện tạm thời. Tuy nhiên, nếu bạn ngủ ngáy to thường xuyên, hay giật mình hoặc tỉnh giấc vào ban đêm và buồn ngủ nhiều vào ban ngày, đây có thể không còn đơn thuần là một thói quen khi ngủ.

Những biểu hiện này có thể liên quan đến rối loạn hô hấp khi ngủ, trong đó cần lưu ý đến ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ (Obstructive Sleep Apnea – OSA).

Ngủ ngáy xảy ra do đâu?

Ngủ ngáy xuất hiện khi luồng không khí đi qua đường hô hấp bị cản trở trong lúc ngủ, khiến các mô mềm ở vùng họng rung lên và tạo ra âm thanh.

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ ngủ ngáy như nghẹt hoặc tắc mũi kéo dài, viêm mũi, bất thường cấu trúc mũi, amidan lớn hoặc các yếu tố làm đường hô hấp trên trở nên hẹp hơn khi ngủ.

Ngoài ra, tuổi tác, thừa cân, sử dụng rượu bia gần giờ ngủ, hút thuốc hoặc sử dụng một số thuốc có tác dụng an thần cũng có thể góp phần làm tình trạng ngủ ngáy rõ hơn.

Ngủ ngáy to, hay giật mình và buồn ngủ ban ngày cảnh báo điều gì?

Không phải tất cả những người ngủ ngáy đều mắc ngưng thở khi ngủ. Tuy nhiên, nếu ngủ ngáy đi kèm với những biểu hiện bất thường khác, người bệnh nên chú ý.

Đặc biệt, cần lưu ý khi có các dấu hiệu như:

• Ngủ ngáy to và xảy ra thường xuyên.
• Người ngủ cùng nhận thấy có những khoảng ngừng thở khi đang ngủ.
• Đang ngủ có biểu hiện thở hổn hển, thở mạnh hoặc giật mình tỉnh giấc.
• Giấc ngủ thường xuyên bị gián đoạn.
• Thức dậy vẫn cảm thấy mệt mỏi dù đã ngủ đủ thời gian.
• Buồn ngủ nhiều vào ban ngày, khó duy trì sự tỉnh táo.
• Khó tập trung, giảm hiệu suất học tập hoặc làm việc.
• Một số người có thể đau đầu vào buổi sáng.

Khi xuất hiện đồng thời nhiều biểu hiện trên, bác sĩ có thể cần đánh giá nguy cơ ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ.

Ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ là gì?

Ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ là một dạng rối loạn hô hấp khi ngủ, xảy ra khi đường hô hấp trên bị hẹp hoặc tắc nghẽn lặp đi lặp lại trong lúc ngủ.

Tình trạng này có thể khiến luồng khí giảm hoặc tạm thời ngừng lại, làm giấc ngủ bị gián đoạn nhiều lần trong đêm. Người bệnh đôi khi không nhận ra mình đã tỉnh giấc, nhưng chất lượng giấc ngủ vẫn bị ảnh hưởng.

Đó cũng là lý do một số người dù ngủ nhiều giờ nhưng khi thức dậy vẫn mệt mỏi và thường xuyên buồn ngủ vào ban ngày.

Ngủ ngáy có liên quan đến bệnh Tai Mũi Họng không?

Một số vấn đề ở đường hô hấp trên có thể góp phần làm tăng sức cản đường thở và khiến tình trạng ngủ ngáy trở nên rõ hơn.

Ở người lớn, bác sĩ có thể đánh giá các vấn đề liên quan đến mũi, họng, amidan và cấu trúc đường hô hấp trên. Tuy nhiên, ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ thường liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau, vì vậy không nên cho rằng nguyên nhân luôn xuất phát từ bệnh lý Tai Mũi Họng.

Ở trẻ em, phì đại amidan và VA là những nguyên nhân quan trọng có thể góp phần gây tắc nghẽn đường thở khi ngủ. Trẻ có thể xuất hiện ngủ ngáy, thở miệng, ngủ không yên hoặc có những khoảng ngừng thở trong lúc ngủ.

Khi nào ngủ ngáy nên đi khám?

Nếu chỉ thỉnh thoảng ngủ ngáy khi quá mệt hoặc đang nghẹt mũi, tình trạng có thể cải thiện khi nguyên nhân tạm thời được giải quyết.

Ngược lại, bạn nên chủ động thăm khám nếu ngủ ngáy to kéo dài, đặc biệt khi đi kèm giật mình hoặc thức giấc nhiều lần, cảm giác ngạt hoặc khó thở khi ngủ, người thân quan sát thấy những khoảng ngừng thở, hoặc buồn ngủ quá mức vào ban ngày.

Buồn ngủ ban ngày nhiều cũng cần được chú ý nếu ảnh hưởng đến khả năng tập trung, công việc hoặc sự tỉnh táo khi lái xe và vận hành máy móc.

Bác sĩ kiểm tra tình trạng ngủ ngáy như thế nào?

Khi thăm khám, bác sĩ sẽ khai thác đặc điểm ngủ ngáy, chất lượng giấc ngủ, mức độ buồn ngủ ban ngày và các biểu hiện đi kèm.

Khám Tai Mũi Họng có thể giúp đánh giá một số yếu tố tại đường hô hấp trên có khả năng góp phần gây tắc nghẽn. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được tư vấn thực hiện thêm các phương pháp đánh giá giấc ngủ.

Đo đa ký giấc ngủ (polysomnography) là một trong những phương pháp được sử dụng để chẩn đoán rối loạn hô hấp khi ngủ. Ngoài ra, ở một số người bệnh phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp theo dõi giấc ngủ khác.

Việc lựa chọn phương pháp kiểm tra cần dựa trên triệu chứng, yếu tố nguy cơ và đánh giá chuyên môn của bác sĩ.

Không nên xem ngủ ngáy đơn thuần là “ngủ say”

Ngủ ngáy không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bệnh lý. Nhưng ngủ ngáy to thường xuyên kèm giấc ngủ gián đoạn, hay giật mình và buồn ngủ nhiều vào ban ngày là những biểu hiện đáng được quan tâm.

Thăm khám giúp xác định liệu tình trạng ngủ ngáy có liên quan đến bất thường đường hô hấp trên hay rối loạn hô hấp khi ngủ, từ đó bác sĩ có thể tư vấn hướng theo dõi và xử trí phù hợp.

Tại Phòng khám Tai Mũi Họng PGS Trần Anh, người bệnh có thể được thăm khám và đánh giá các vấn đề Tai Mũi Họng có khả năng ảnh hưởng đến đường thở và chất lượng giấc ngủ.