Nhiều người có thói quen ngoáy tai hằng ngày bằng tăm bông với suy nghĩ rằng càng lấy sạch ráy tai thì tai càng sạch và khỏe. Tuy nhiên, theo các bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng, việc ngoáy tai quá thường xuyên không những không cần thiết mà còn có thể gây hại cho ống tai và ảnh hưởng đến sức khỏe thính giác.

Vậy ngoáy tai thường xuyên có tốt không? Khi nào cần lấy ráy tai? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Ráy tai có phải là chất bẩn cần lấy hết?

Câu trả lời là không.

Ráy tai (cerumen) là một chất tiết sinh lý bình thường được tạo ra từ các tuyến ở ống tai ngoài. Đây không phải là chất thải của cơ thể mà đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tai.

Ráy tai có nhiều chức năng như:

• Giữ độ ẩm cho da ống tai, hạn chế tình trạng khô và nứt nẻ.
• Giữ lại bụi bẩn, vi khuẩn, nấm và các dị vật nhỏ trước khi chúng đi sâu vào tai.
• Tạo môi trường có tính acid nhẹ, góp phần ức chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn và nấm.
• Hỗ trợ bảo vệ màng nhĩ khỏi các tác nhân từ môi trường bên ngoài.

Vì vậy, việc cố gắng lấy sạch hoàn toàn ráy tai là không cần thiết.

Tai có khả năng tự làm sạch

Ống tai ngoài có cơ chế tự làm sạch rất hiệu quả.

Trong quá trình nói chuyện, nhai hoặc cử động hàm, lớp biểu mô của ống tai sẽ di chuyển từ trong ra ngoài, đồng thời đưa ráy tai ra gần cửa tai. Khi đến phía ngoài, ráy tai sẽ tự bong ra hoặc có thể được lau nhẹ bằng khăn sạch.

Ở đa số người khỏe mạnh, cơ chế này đủ để duy trì ống tai sạch mà không cần ngoáy tai thường xuyên.

Ngoáy tai thường xuyên có thể gây hại như thế nào?

Nhiều người sử dụng tăm bông để lấy ráy tai. Tuy nhiên, trên thực tế, tăm bông thường chỉ lấy được một phần rất nhỏ ráy tai ở phía ngoài, trong khi phần còn lại có thể bị đẩy sâu hơn vào trong ống tai.

Nếu duy trì thói quen này trong thời gian dài, ráy tai dễ tích tụ thành nút ráy tai, gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như:

• Cảm giác đầy hoặc bít tai.
• Nghe kém.
• Ù tai.
• Ngứa tai kéo dài.
• Đau tai.
• Chóng mặt ở một số trường hợp.

Ngoài ra, ngoáy tai quá mạnh hoặc dùng các vật không phù hợp như kẹp tóc, chìa khóa, tăm tre hoặc vật nhọn còn có thể:

• Làm trầy xước da ống tai.
• Gây chảy máu ống tai.
• Tăng nguy cơ viêm ống tai ngoài.
• Làm thủng màng nhĩ nếu thao tác không đúng cách.

Khi nào nên lấy ráy tai?

Không phải ai cũng cần lấy ráy tai định kỳ.

Bạn nên đến cơ sở chuyên khoa Tai Mũi Họng để được kiểm tra và lấy ráy tai khi có một trong các trường hợp sau:

• Cảm giác đầy tai hoặc bít tai kéo dài.
• Nghe kém đột ngột hoặc giảm thính lực do nghi ngờ nút ráy tai.
• Ù tai kéo dài.
• Bác sĩ phát hiện ráy tai che kín ống tai khi thăm khám.
• Cần lấy ráy tai trước khi nội soi tai hoặc đo thính lực theo chỉ định.
• Người sử dụng máy trợ thính có nhiều ráy tai gây ảnh hưởng đến hoạt động của thiết bị.

Việc lấy ráy tai nên được thực hiện bởi nhân viên y tế hoặc bác sĩ chuyên khoa với dụng cụ phù hợp để đảm bảo an toàn.

Có nên dùng tăm bông để vệ sinh tai?

Các chuyên gia Tai Mũi Họng không khuyến khích đưa tăm bông vào sâu trong ống tai.

Nếu muốn vệ sinh tai, bạn chỉ nên lau nhẹ phần vành tai và cửa ống tai bằng khăn mềm hoặc tăm bông ở phần ngoài, tuyệt đối không đưa tăm bông sâu vào trong tai.

Đây là cách giúp hạn chế nguy cơ tổn thương ống tai và màng nhĩ.

Những đối tượng cần lưu ý hơn

Một số đối tượng có nguy cơ tích tụ nhiều ráy tai hơn bình thường gồm:

• Người cao tuổi.
• Người đeo máy trợ thính hoặc tai nghe trong thời gian dài.
• Người có ống tai hẹp bẩm sinh.
• Người có tiền sử nút ráy tai tái phát.

Những trường hợp này nên được bác sĩ chuyên khoa theo dõi và lấy ráy tai khi thực sự cần thiết.

Cách chăm sóc tai đúng cách

Để bảo vệ sức khỏe đôi tai, bạn nên:

• Không ngoáy tai hằng ngày.
• Không dùng vật nhọn để lấy ráy tai.
• Hạn chế đưa tăm bông vào sâu trong ống tai.
• Giữ tai khô sau khi tắm hoặc bơi.
• Khám chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu có các triệu chứng như đau tai, ù tai, nghe kém hoặc chảy dịch tai.

Kết luận

Ráy tai không phải là chất bẩn cần loại bỏ hoàn toàn mà là một “lớp bảo vệ tự nhiên” của tai. Trong hầu hết các trường hợp, tai có khả năng tự làm sạch mà không cần ngoáy tai thường xuyên.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như nghe kém, đầy tai, ù tai hoặc nghi ngờ nút ráy tai, hãy đến cơ sở chuyên khoa Tai Mũi Họng để được bác sĩ thăm khám và xử trí đúng cách. Tránh tự ý lấy ráy tai tại nhà bằng các dụng cụ không phù hợp để hạn chế nguy cơ tổn thương ống tai và màng nhĩ.

—————————-

Phòng khám Tai Mũi Họng PGS. Trần Anh

Địa chỉ: 75 ngõ 49 Huỳnh Thúc Kháng, phường Láng, Hà Nội

Hotline: 0383 309 896